Σουσαμλής Βασίλης

Μουσική μαθητεία:

Ο Βασίλης Σουσαμλής προέρχεται από οικογένεια μουσικών, και κατά συνέπεια είχε σημαντικά μουσικά ακούσματα από πολύ μικρή ηλικία. Παρόλο που ο πατέρας του ήταν ένας από τους πιο σημαντικούς μουσικούς και μουσικοδιδασκάλους της Αγιάσου, ο Βασίλης δεν έλαβε συστηματικά μαθήματα μουσικής, αλλά ξεκίνησε μόνος του πρακτικά να μαθαίνει βιολί. Ο ίδιος χαρακτηριστικά αναφέρει:

Υπήρχε το βιολί εκεί μέσα να πούμε κι έπιασα σιγά και νταγκρανούσα, ο πατέρας μου έπαιζε βιολί. Εγώ σχεδόν έμαθα μόνος, ο αδελφός μου λίγο με βοηθούσε κι από αυτά, κι ο πατέρας μου λίγο ας το πούμε. Σποραδικά μελετούσα, κι όποτε μου δινόταν ο καιρός, από δεκαεφτά – δεκαοκτώ χρονών. Ο αδελφός μου ο Στρατής, μου είχε δείξει λίγο να διαβάζω παρτιτούρες. Ο πατέρας μου είχε δείξει στο Στρατή, εκείνος είχε μάθει στη Σμύρνη.

Μουσική εξειδίκευση (τραγούδι, ή/και όργανα):
Ο Βασίλης Σουσαμλής συμμετείχε στην οικογενειακή κομπανία των Σουσαμλήδων, η οποία τη δεκαετία του 1950 απαρτιζόταν από τους μουσικούς: Παναγιώτη Σουσαμλή (ντραμς), Στρατή Σουσαμλή (κλαρίνο), Βασίλη Σουσαμλή (βιολί), Μάριο Σουσαμλή (κιθάρα και τραγούδι), και Ευριπίδη Ζαφειρίου (σαξόφωνο).

Από το 1960 και μετά συνεργάστηκε περιστασιακά με τους Αγιασώτες μουσικούς Κώστα Ζαφειρίου (σαντούρι), Στρατή Ψείρα (σαντούρι), Χαρίλαο Ρόδανο (βιολί), καθώς και με τον Γρηγόρη Χρυσή, από το Αμπελικό (αρμόνιο) και τον Κώστα Μπούρα.

Για τις συνεργασίες του με τους άλλους μουσικούς ο ίδιος αναφέρει:

Εμείς στην αρχή κοιτάξαμε να φτιάξουμε μια μουσική, τ’ αδέλφια και τα ξαδέλφια. Ο Παναγιώτης, αυτός ο ντράμερ, πρώτα ξαδέλφια. Τον είχαμε, ήταν μικρός. Τον πήραμε αυτόν ‘τζαζ’ (ντραμς), εγώ βιολί, ο αδελφός μου ο άλλος κλαρίνο, ο Μάριος κιθάρα και τραγούδι και είχαμε κι ακόμα έναν, τον Ζαφειρίου τον Ευριπίδη, του Κώστα τον πατέρα, και πηγαίναμε στα πανηγύρια… Ο Σάμης είχε πολλά τραγούδια βγαλμένα, ελαφρά: «Αλήτης και ’γω», «Σεχραζάντ», έτσι ελαφριά τραγούδια. Τραγουδούσε, είχε βγάλει δίσκους πολλούς. Και σε πολλά έργα, τηλεοράσεις έτσι. Έκανε τον κονφερανσιέ, δηλαδή στην ουσία το επάγγελμα αυτό… Έπαιζε στην Αθήνα, σε πολλά κέντρα. Ήταν ωραία, καλός ήταν… Καλλιτεχνική οικογένεια όλοι οι Σουσαμλήδες, ναι.

Είχαμε συνεργασία. Ναι δουλέψαμε κάποιο διάστημα τ’ αδέλφια, αρκετό διάστημα, μέχρι που έφυγε ο Μάριος στη Θεσσαλονίκη. Το ’60 έφυγε αυτός. Μετά είμαστε με τον Ζαφειρίου, αυτοί Χατζήδες ήταν. Τον Κώστα (Ζαφειρίου), μ’ αυτοί δουλέψαμε χρόνια. Ύστερα με κάτι άλλα παιδιά. Με τον Ψείρα παίξαμε τον Στρατή, είναι πολλοί. Αλλάζαμε κάθε λίγο. Με τον Χαρίλαο (Ρόδανο), δυο βιολιά σε πανηγύρια, σε αυτά, πολλές φορές, σε διασκεδάσεις. Σου είπα ότι εγώ δεν έκανα αποκλειστικό επάγγελμα κι έτσι πολλές φορές που είχα δουλειές κι αυτά, δεν πήγαινα. Μ’ ένα Χρυσή δουλέψαμε πολλά χρόνια. Χρυσής Γρηγόρης. Αυτός είναι απ’ τ’ Αμπελικό και κάθεται, παντρεύτηκε και μένει εδώ, παίζει αρμόνιο. Από την Γέρα, απ’ το Ίππειο, από εδώ, από εκεί. Κάθε λίγο αλλάζαμε… Απ’ όταν έφυγε ο αδελφός μου, όποιος φώναζε, πήγαινε. Μέχρι τώρα δηλαδή, ακόμα φωνάζιν. Τώρα, προ καιρού, με φώναζαν απ’ την Μυτιλήνη, ο Μπούρας αν τον ξέρεις, μπάρμπα Κώστας. Τώρα τελευταία έχουμε παίξει πέντε – έξι δουλειές μαζί. Τώρα τελευταία. Αυτός τώρα έχει αρρωστήσει, σαν έμφραγμα έχει κάτι, εγκεφαλικό. Τον είδα όμως στο καφενείο, ήταν καλά. Μπουζούκι, τον Σταύρο τον Γκλήμο Ιατρού, ναι. Αγιασώτης είναι κι αυτός, κάθεται στην Μυτιλήνη. Τον Πρέκα.. Παίξαμε σε πολλές δουλειές με τον Κώστα (Μπούρα), ωραίος. Στην Καλλονή είχαμε πάει, παίξαμε. Μ’ αυτόν έχουμε παίξει τώρα τελευταία σε κάμποσες δουλειές.

Σταθερές μουσικές δραστηριότητες στις οποίες συμμετείχε/συμμετέχει:

Ο Βασίλης Σουσαμλής έχει παίξει μουσική στην Αγιάσο και σε χωριά, σε διάφορες περιστάσεις όπως: γάμοι, αρραβώνες, πανηγύρια, καντάδες, γλέντια σε καφενεία και σε σπίτια (τα σαββατοκύριακα και τις αργίες, αλλά και σε ιδιωτικά γλέντια μερακλήδων):

Στην Μυτιλήνη δεν πολυκατεβαίναμε. Γυρίζαμε στα πανηγύρια κι εδώ στα κέντρα. Εδώ στα κέντρα έχω παίξει στον «Κήπο της Παναγιάς», τότες ήταν στην ακμή του, στην «Φαμάκα» και παντού, σ’ όλα τα κέντρα. Στα χωριά σ’ όλα πηγαίναμε.

Για την πατινάδα στις γειτονιές της Αγιάσου και τα κουϊτούκια ο Βασίλης Σουσαμλής αναφέρει:

Η μουσική που έβγαινε, έβγαινε και σταματούσε στα κουϊτούκια. Τα κουϊτούκια, μες στις γειτονιές, ήτανε καφενεδάκια μικρά. Για να είναι κοντά, να βλέπουν τα κορίτσια, όλες οι γειτονιές είχαν τέτοια καφενεδάκια μικρά – μικρά. Κι όταν περνούσαμε εμείς, σταματούσαμε εκεί πέρα στο κουτούκι, έβγαινε ο καφετζής, κερνούσε, φωνές, κακό, μανέδες, και βγαίναν κι οι κοπέλες λοιπόν κι εκεί ματιές.

Για τις καντάδες στους δρόμους της Αγιάσου, αναφέρει:

Εσύ που ήθελες να πας στη γκόμενα να την κάνεις καντάδα, έλεγες ‘θέλεις να ’ρθεις να πάμε, ξέρω ’γω, στο Δημητρούδι;’ Πηγαίναμε απ’ έξω. Πότε μας ρίχνανε το νερό, απ’ την άλλη οι χωροφυλάκοι, να τρέχουμε, να σπρώχνουν. Βέβαια τώρα έχουν αλλάξει τα πράγματα.

Για το πανηγύρι της Παναγίας της Αγιάσου τον Δεκαπενταύγουστο, το οποίο αποτελεί παλλεσβιακό προσκύνημα, ο Βασίλης Σουσαμλής αναφέρει:

Στο πανηγύρι της Παναγιάς παίζαν πολλές μουσικές. Όλα τα μαγαζιά είχαν μουσικές. Από παντού έρχονταν. Αλλού ένα νταβούλι κι έναν ζουρνά, αλλού μια λατέρνα. Χαλούσε ο κόσμος! Βέβαια δεν μπορούσανε… φέρνανε μουσικούς από την Μυτιλήνη. Συνήθως εδώ ερχότανε μια Γεραγώτισσα μουσική. Προ σαράντα χρόνια, σαρανταπέντε. Αυτοί παίζανε, ήταν όλοι παλιοί, δεν τους έφταξα εγώ.

Από πού προμηθευόταν/προμηθεύεται μουσικά όργανα:
Ο Βασίλης Σουσαμλής διατυπώνει τις προσωπικές του κρίσεις για την αξία και την ιδιαιτερότητα του βιολιού:

Το βιολί τα παίζει όλα και όλα τα όργανα. Εμείς είπαμε ότι προσαρμοζόμαστε σ’ όλα τα είδη. Μπορεί να μην αποδίδουμε τόσο στο κάθε είδος, αλλά η δουλειά γίνεται. Παίζουμε και ρεμπέτικα και λαϊκά. Αλλά τώρα εμείς δεν πολυπαίζουμε, η μουσική θέλει θυμικό. Κι έχω έτσι μιαν αυτή, δεν θυμάμαι πολύ. Και αποφεύγω, να αυτό. Δεν έχω και μεγάλες υποχρεώσεις για να ξενυχτώ. Ύστερα είναι το πρόβλημα ότι τα μπουζούκια ανοίγουν τέρμα τα μηχανήματα, τα οποία το βιολί είναι μέσα ή δεν είναι.. Δεν μπορείς να ακουστεί το όργανο. Όταν ανοίγει αυτός τέρμα το αυτό… Ξέρεις ότι τα μπουζούκια τα σηκώνει πολύ ο μαγνήτης, μπορείς να τ’ ανοίξεις τέρμα χωρίς να αυτό, ενώ το βιολί δεν μπορείς να τ’ ανοίξεις, σφυρίζει αυτό κι έτσι χάνεται το βιολί.

Το βιολί είναι ο βασιλεύς των οργάνων, δεν πρόκειται να χαθεί ποτές. Το βιολί έχει ψυχή, τ’ άλλο είναι όργανο. Το πλήκτρο όταν το πατήσεις είναι πλήκτρο, θα σου βγάλει μια νότα, αυτή είναι. Το βιολί βγάζει συναισθήματα. Είναι δηλαδή, ένα κομμάτι που θα παίξω εγώ, άμα θα το παίξει κι ένας άλλος βιολιστής, αλλιώς θ’ ακουστεί απ’ τον έναν, αλλιώς απ’ τον άλλον, ανάλογα την ψυχική διάθεση. Το βιολί δίνει ψυχή. Το αρμόνιο, όποιον και να βάλεις, όποιος και να το παίξει, όπως και να το παίξει, το ίδιο θα ακουστεί. Το βιολί εκφράζει την ψυχική διάθεση που ’χει ο άνθρωπος. Γι’ αυτό για να πας να παίξεις κάπου, πρέπει να ’χεις, πώς να στο πω, διάθεση να παίξεις. Για να παίξεις καλά. Όταν δεν έχεις διάθεση, γιατί εκφράζεται το βιολί, δεν είναι μπουζούκι, χτυπήσαμε ένα μπαμ και τέλειωσε, αυτό ήταν. Μονάχα είναι πια η τέχνη, να πιάσεις πιο περισσότερες νότες, να πιάσεις καμιάν αρμονία. Το βιολί είναι το κάτι άλλο. Έναν ήχο μπορεί να τον βγάλει σε διαφορετικά αυτά. Είναι κάτι το οποίο το δημιουργείς, να πούμε, σύμφωνα με την ψυχική αυτή. Δεν είναι που χτυπάς την πένα και βγαίνει ένας ήχος και αυτό. Και το δάχτυλο πως θα το βάλεις απάνω, πως θα το βγάλεις, πως θα το αυτό, πως, είναι όλα μιαν αυτή ας το πούμε. Γι’ αυτό δεν μπορείς ν’ αποδώσει το όργανο όταν δεν έχεις ψυχική διάθεση.

Εγώ, όταν μια μουσική δεν έχει βιολί, δεν λέγω ότι είναι μουσική. Όχι ότι παίζω το! όργανο, αλλά και να μην το έπαιζα, έτσι το βλέπω. Γι’ αυτό λέει «θα φωνάξω τα βιολιά». Είναι ο βασιλεύς των οργάνων ευτυχώς. Δεν το συνηθίζω να παίζω σε σπίτια αυτό το πράγμα, γιατί το βιολί πάντοτε θέλει μια συνοδεία, μια κιθάρα. Το βιολί θέλει και συνοδεία. Δεν πηγαίνω, δεν πήγαινα… Μονάχα με μουσική έτσι, μονάχα στη δουλειά απάνω. […] Το βιολί συνήθως δεν παίζει έτσι μόνο του, θέλει συνοδεία. Είναι ωραίο όργανο, αλλά δεν είναι όπως το πιάνο, που θα πιάσουμε δέκα νότες… Το βιολί έχει τέσσερις χορδές, ας το πούμε, ενώ το αρμόνιο, το ακορντεόν, το αυτό, πιάνει μια συγχορδία, ξέρω ’γω, είναι άλλο πράγμα, μπορεί να παίξει μόνο του. Κι αν τραγουδάς και λίγο…

Για την προέλευσή των βιολιών του ο ίδιος συμπληρώνει:

Αυτό το βιολί δεν είναι του πατέρα μου, το έχω πάρει από έναν άλλο, τον Κουγιανό, ο οποίος είναι πεθαμένος. Το είχε, ήταν οργανοπαίχτης, έπαιζε βιολί και είχε δυο βιολιά, το οποίο, το αγόρασα εγώ. Βιολιά δεν παίρναν απ’ την Σμύρνη. Είχε οργανοπαίχτες πολλοί, οι οποίοι είχαν δύο όργανα, μαγκώναν τα πράγματα, δεν είχε λεφτά ή ξέρω ’γω, τι να τα κάνει και τα δύο, πουλούσε το ένα. Εγώ νόμιζα ότι κάθε βιολί που αυτό, είχε τη δική του αυτή και είχα μαζέψει πέντε – έξι βιολιά. Α, να πάρω κι αυτό. Νόμιζα ότι το βιολί θα κάνει την μουσική, αλλά την μουσική την κάνει ο μουσικός.. Του Χαρίλαου (Ρόδανου) έχω πάρει πολλά. Αυτός τα ’βρισκε από σπίτια, από ’δω, από ’κει, το ’χε κανένας, τα πουλούσαν. Έχω ένα σωρό. Στην Αγιάσο δεν έφτιαχνε κανένας βιολιά. Ο Χαρίλαος λίγο τα έφτιαχνε άμα χαλούσε κανένα. Κάθε όργανο έχει κάποια διαφορά. Αυτό έχει πιο καλό ήχο. Άλλο έχει πιο ψυχρό ήχο, άλλο φωνάζει περισσότερο…

Τοπικές δράσεις:

Έχει παίξει μουσική στην Αγιάσο και στα περισσότερα χωριά της Λέσβου, σε διάφορες περιστάσεις όπως: γάμοι, αρραβώνες, πανηγύρια, καντάδες, γλέντια σε καφενεία (τα σαββατοκύριακα και τις αργίες, αλλά και σε ιδιωτικά γλέντια μερακλήδων), σε γλέντια σε σπίτια και σε εξοχικά κέντρα της Αγιάσου.

Κατονομάζει επίσης συγκεκριμένα χωριά της Λέσβου όπου έχει παίξει μουσική, όπως την Πηγή, τα Κεραμιά, το Ίππειος, το Πλωμάρι, τη Γέρα, το Αμπελικό:

Συνήθως πηγαίναμε ένα γύρο αυτά τα χωριά, στην Πηγή, στα χωριά μας, όλα αυτά, Κεραμιά, Ίππειο, Γέρα, Πλωμάρι. Στης Μυτιλήνης τα χωριά. Καλλονή δεν πολυπηγαίναμε. Στα μακρινά δεν σύμφερε, Παναγιούδα, Πάμφιλα. Η Καλλονή είναι μακριά. Παλιά πηγαίναμε με τα πόδια, ύστερα βγήκαν τ’ αυτοκίνητα. Ο μπαμπάς μου πάγαινε πάνω στον Αμπελικό με τα πόδια. Κι εκεί λοιπόν, ξημερωμένος όπως ήσουνα, έπρεπε να πας πάλι πίσω…

Ρεπερτόριο:

Για το ρεπερτόριο ο Βασίλης Σουσαμλής αναφέρει ότι παίζανε τοπικούς σκοπούς, σμυρναίϊκα, ρεμπέτικα, αλλά και τα επονομαζόμενα «ευρωπαϊκά», όπως ταγκό, βαλς, φοξ.

Για το ρεπερτόριο στα πανηγύρια γενικά αναφέρει:

…Πανηγυριώτικα τραγούδια, αυτά από τη Μικρά Ασία, καρσιλαμάδες, όλα γενικά και καινούργια και παλιά.

Αναφέρει επίσης ότι στο πανηγύρι της Παναγίας τον Δεκαπενταύγουστο στην Αγιάσο, επειδή είχαν όλα τα μαγαζιά μουσική, καλούσαν μουσικούς και από την Μυτιλήνη κι άλλα μέρη του νησιού, οι οποίοι έπαιζαν αντίστοιχο ρεπερτόριο με τις Αγιασώτικες κομπανίες:

Τα ίδια τραγούδια παίζανε, ό,τι παίζαμε κι εδώ. Είναι τα παλιά, τα μικρασιάτικα κι ορισμένα, ας το πούμε, της εποχής τότε, καινούργια, τραγουδιστά. Δεν πολυβάζαν τραγούδια, γιατί μέσα σ’ αυτά τα κλαρίνα κι αυτά, που ν’ ακουστείς. Εκεί τότε για να τραγουδήσεις έπρεπε να ’σαι τραγουδιστής. Άμα δεν είχες φωνή ν’ ακούγεται… […] Αυτούς τώρα τους τραγουδιστές άμα πιάσεις, δεν μπορούν να τραγουδήσουν χωρίς μικρόφωνο. Τώρα η μουσική είναι πιο δύσκολα να πούμε, διότι γυρεύουν πιο πολλά πράγματα. Τότες έβαζες ένα συρτό, έναν καλαματιανό, ένα καρσιλαμά, ένα γρήγορο και καθόταν κάτω. Ενώ τώρα είναι ό,τι σκεφτεί ο καθένας διατάζει.

Για τη σειρά των σκοπών που έπαιζαν στα πανηγύρια, αναφέρει αναλυτικά:

Ήταν καθιερωμένο ότι όταν σηκωθεί θα χορέψει συρτό, πρώτο, μετά θα το γυρίσει σε μπάλο και θα χορέψει καρσιλαμά, καλαματιανό, παρέα ολόκληρη, όλοι μαζί. Αν κανείς, πολλές φορές ήθελε μοναχός του, έλεγε στους άλλους να καθίσουν κάτω, χτύπαγαν παλαμάκια, χόρευε μοναχός του, ζεϊμπέκικα συνήθως… Τελευταία βάζαμε το γρήγορο για να κουραστεί, να καθίσει κάτω. Μετά σηκωνόνταν άλλοι, τα ίδια πάλι, το ίδιο το αυτό, αυτή η σειρά ήταν, βάζαμε άλλο συρτό μετά, άλλο αυτό, άλλο καλαματιανό, άλλαζε. Βάζαμε και το ίδιο. Δεν είχε πολλές παραγγελίες να πεις. Ε, ήταν αυτή η σειρά, να πούμε. Ε, μπορούσε κανείς να σηκωθεί, να πει «βάλε ένα ζεϊμπέκικο», όταν ήταν και μοναχός, δεν μπορούσε να χορέψει συρτό κι αυτά. Έλεγε βάλε μου έναν βαρύ, άμα ήταν και λίγο στεναχωρημένος κι αυτό, να κάνει την πλάκα του, κατάλαβες; Όχι, διατάζαν κι αυτοί, θέλουν το τάδε τραγούδι. Ή μπορούσε να σου πει, βάλε ένα της παρέας, οτιδήποτε, αλλά δεν ήταν υποχρεωτικό, αλλά συνήθως ήταν αυτή η διαδικασία. Να βάλουμε τον συρτό, να χορέψουν, να το γυρίσουμε μπάλο, καρσιλαμά, καλαματιανό. Και στους γάμους γινόταν αυτό.

Για τους σκοπούς που έπαιζαν στις καντάδες ο Βασίλης Σουσαμλής αναφέρει:

Στις καντάδες παίζαμε «Ξύπνα μικρό μου κι άκουσε», «Το μινόρε της αυγής», διάφορα τραγούδια, «Εγώ θα σ’ αγαπώ και μη σε νοιάζει», τραγούδια της εποχής. Ε βέβαια, τι θα παίξεις… Ε θα πας τώρα στη γκόμενα με παραδοσιακό; Παίζαμε σύγχρονα τότε, της εποχής να το πούμε τραγούδια. Παραδοσιακά είναι χορευτικά συνήθως.

Ο Βασίλης Σουσαμλής περιγράφει, τέλος, αναλυτικά πως γίνονταν οι γάμοι στην Αγιάσο, και τους σκοπούς που έπαιζαν οι μουσικοί:

Ένας γάμος μπορούσε να κρατήσει δύο μέρες. Έπαιζε η μουσική συνέχεια. Και στα καφενεία και στα σπίτια γίνονταν γλέντια. Παντρευόνταν στο σπίτι και η μουσική έπαιζε…. Βάζουμε τον νυφ’κάτο ή καντάδες καμιά φορά, οργανικά είναι. Σ’ ορισμένα χωριά λένε τραγούδια, αλλά δεν τα παίζει η μουσική. Μαζεύονται οι κοπέλες εκεί πέρα, τα αγόρια και λένε ορισμένα. «Τα κανάρια» είναι της παρέας. Παλιά, πιο παλιά ακόμα, ίσως το ’λέγαν στο γάμο. Εγώ δεν το ’φταξα. Εδώ έχουμε το νυφ’κάτο παίζουμε, καμιά καντάδα, έτσι, έξω από της νύφης, του γαμπρού. Νυφ’κάτος είναι οργανικό. Έχει και λόγια, τα οποία δεν συνηθίσαν να τα λένε. Το παίζει η μουσική. Στη νύφη πάνε και τραγουδάνε κοπέλες, στου γαμπρού πάνε αγόρια. Παίζει η μουσική και ξυρίζεται ο γαμπρός. Συνοδεία μουσικής θα πάει να πάρει τη νύφη και μαζί μετά στην εκκλησία. Σιγά-σιγά, σταδιακά, σταματήσαν, δεν ήταν απότομα. Και τώρα ακόμη φωνάζουν. Να, προχτές παίξαμε σ’ ένα γάμο, εγώ δεν πήγα… όπως το κάναν παλιά. Αλλά αυτό τώρα συμβαίνει αραιά. Δεν μπορεί κι ο κόσμος να πληρώσει. Για να πάρετε μουσική τώρα δύσκολο. Παλιά παντρευόμαστε, ας το πούμε, με τίποτα. Τώρα να πάρει ο γαμπρός αυτό, να πάρει η νύφη το άλλο. Θέλουμε τούτο, θέλουμε το άλλο. Θέλει εκατομμύρια. Λοιπόν, άμα βάλουμε και τη μουσική και βάλουμε και το κέντρο και τα αυτά, είναι λίγοι αυτοί που θα μπορέσουν ν’ ανταπεξέλθουν, κατάλαβες; Είναι ακριβή η ζωή. Γι’ αυτό κι η μουσική δεν έχει τόσο αυτό τώρα.

Κοινωνική θέση των μουσικών:
Ο Βασίλης Σουσαμλής αναφέρει τις δυσκολίες του επαγγέλματος του μουσικού που προέκυπταν από τις απαιτήσεις του κοινού, ιδιαίτερα στα πανηγύρια.

Όταν βγεις στο πάλκο, ο καθένας θα γυρέψει το δικό του τραγούδι, εκατό άνθρωποι να είναι από κάτω, εκατό ειδών τραγούδια θα σου γυρέψουν. Δεν είναι αυτή δουλειά να πας στο πανηγύρι. Άσε που λεν πανηγυριώτικη δουλειά είναι. Διότι καθένας διατάζει το τραγούδι που θέλει. Λοιπόν πρέπει εσύ, να είναι το μυαλό σου, να ’χει μέσα πολλά τραγούδια. Καθένας ζητάει το δικό του. Ενώ όταν πάμε σ’ ένα κέντρο, κι έχουμε ένα πρόγραμμα, αυτό είναι. Το μελετήσαμε, το παίζουμε, κι είναι εντάξει.

Ο ίδιος αναφέρει επίσης τα προβλήματα που έχουν να αντιμετωπίσουν σήμερα οι μουσικοί, προκειμένου να παίξουν μουσική σε κέντρα και καφενεία:

Όταν είναι μια μουσική για να παίξει σ’ ένα κέντρο, πρέπει να πάρεις άδεια από την αστυνομία. Αυτό το κανονίζει το κέντρο και πολλές φορές μπορεί να φωνάξει μια παρέα έτσι και να σου πει «βγάλε μιαν άδεια να παίξετε στο καφενείο». Οπότε, αν δεν δώσει η αστυνομία άδεια, δεν μπορείς να παίξεις. Εκτός μέχρι τις 11 νομίζω το καλοκαίρι, δέκα, δεν ξέρω… Λοιπόν έτσι δεν μπορείς να εξασκήσεις το επάγγελμα, και μια να παίζεις και μια να μην σ’ αφήνουν να παίζεις. Βέβαια παλιά δεν συνέβαινε αυτό, έπαιρνες το βιολί σου, πήγαινες, έπαιζες. Δεν υπήρχαν όμως τα μικρόφωνα… Τώρα η μουσική είναι διατάραξη. Θέλει άδεια. Δυστυχώς. Απορώ που βγαίνουν στην τηλεόραση και λένε ότι… για την παραδοσιακή μουσική, να την υποστηρίξουμε. Πως να την υποστηρίξουμε με την απαγόρευση; Πώς εγώ θα μάθω τον γιο μου, ξέρω ’γω, μουσική, να πεινάσει; Δεν είναι σωστό, δεν είναι σωστό να το κάνω.